De Golfstroom is een snelle, krachtige warme stroming in de oceaan vanaf de Golf van Mexico naar Noordwest-Europa. Hij vervoert per seconde tot 150 miljoen kubieke meter water, dat is meer dan 100 keer zo veel als alle rivieren in de wereld. De stroom transporteert een hoeveelheid warmte die overeenkomt met de capaciteit van 3.000.000 grote kerncentrales.

Volgens nieuw onderzoek van de Universiteit van Utrecht kan de Golfstroom plotseling tot stilstand komen, wat reusachtige gevolgen heeft. Noordwest-Europa wordt 5 tot 15 graden kouder. Het zuidelijk halfrond, waarvandaan de warmte nu nog door de Golfstroom naar ons komt, wordt veel warmer. Daarnaast zal de zeespiegel bij ons een meter extra stijgen, bovenop de zeespiegelstijging door de klimaatopwarming. In de hele wereld zal het klimaat extreem veranderen. Wanneer dit kantelpunt van de Golfstroom bereikt wordt is niet duidelijk: het kan al volgend jaar of pas volgende eeuw zover zijn. De Golfstroom is wel iets minder sterk geworden, maar voorlopig merken we daar niets van.

Aanvulling 26 augustus 2025: Volgens een nieuwe studie van een groep Nederlandse klimaatwetenschappers zal de Golfstroom rond 2060 instorten, als de opwarming 2,5 graden bereikt.

Kleine IJstijd

Nederland ligt op dezelfde geografische breedte als Canada en zou dan ook hetzelfde klimaat krijgen. Ieder jaar een Elfstedentocht? Als er veel sneeuw valt zoals in Canada, zit dat er niet in. De (aller?)laatste Elfstedentocht was in 1997, alweer 27 jaar geleden.

Als de Golfstroom stilvalt wordt het in ieder geval aanzienlijk kouder dan in de Kleine IJstijd van de 17e eeuw. De Kleine IJstijd is overigens deels door de mens veroorzaakt. Door de komst van de Europeanen naar Amerika stierven zo’n 55 miljoen indianen door oorlog, ziekte en dwangarbeid. Daardoor veranderde al hun landbouwgrond in woeste grond, er ontstonden bossen die zoveel CO₂ opnamen dat de temperatuur op Aarde licht daalde.

Het verbaast mij iedere keer weer dat er hele groepen wetenschappers werken aan machines die CO₂ opnemen. Die ‘machines’ bestaan allang: dat zijn dus de bossen! We moeten geen machines bouwen, maar bossen planten.

De motor van de Golfstroom

In deze interessante video laat hoogleraar Caroline Katsman van de TU Delft met een eenvoudig experiment in een bak water zien hoe de Golfstroom wordt aangedreven door zinkend koud smeltwater bij de Noordpool:

Smeltend ijs veroorzaakt bosbranden

KNMI over kantelpunt Golfstroom

Het bericht Stilvallen Golfstroom: elk jaar Elfstedentocht? verscheen eerst op Klimaatverandering.

Consuminderen dan: alles wat we niet kopen of krijgen, is winst voor de planeet. Denk ook aan al die rommel die je krijgt op verjaardagen of met kerstmis, het cadeau van je schoonmoeder dat jarenlang op zolder staat en dan toch maar wordt weggegooid … Maar ja, wie wil er nou geen mooie kleren, mooie auto of mooi huis hebben?

Ruilen of hergebruiken, is dat wat? Er is niets mis met tweedehands producten en ze kunnen ook nog gerepareerd worden. Is ook nog goedkoper. Maar ja, wie kan en wil nog oude spullen repareren?

Het beste voor de planeet

Op volgorde van het belang voor milieu, klimaat en de planeet:

1. Niet kopen, niet gebruiken. Heb je nou echt nieuwe kleren nodig als je oude nog niet versleten zijn?
2. Niet reizen. Wie in evenwicht leeft, hoeft niet voortdurend op vakantie te gaan. Met videobellen kun je veel zakenreizen en heel veel tijd, geld en emissies besparen. Ga eens fietsen of lopen in plaats van de auto te pakken!
3. Bomen planten! Er wordt onderzoek gedaan naar allerlei dure en ingewikkelde manieren om CO₂ op te vangen, maar we hebben al uitstekende CO₂ opvangers: Bomen en Bossen. Iedere boom helpt tegen klimaatverandering door CO₂ op te vangen, onderdak te bieden aan flora en fauna, schaduw en rust te geven en water te verdampen tegen de hitte. Bomen zijn mooi 🙂
4. Niet verspillen. Koop niet te veel voedsel dat vervolgens bederft, geef geen prullen met verjaardagen, zet de verwarming een uur voor je vertrekt al uit. Denk ook aan energie besparen, dat bespaart ook geld.
5. Koop lokale producten. Appels en peren uit Nederland zijn veel gezonder dan bespoten druiven die uit Marokko zijn komen aanrijden.
6. Koop seizoensproducten. Waarom willen mensen in de winter aardbeien hebben? Alleen maar omdat het kan?
7. Accepteren dat iets er niet meer nieuw uitziet, of dat niet alles meer werkt. Als vintage hip is, waarom accepteren we dan geen slijtage?
8. Ruilen, denk ook eens aan de Kringloopwinkel of kringloopwarenhuis Het Goed met gratis ophaalservice.
9. Delen, lenen of huren: met auto delen zouden we zelfs het parkeerprobleem kunnen oplossen en met carpooling het fileprobleem …
10. Doneren: oude kleren, meubels, gebruiksvoorwerpen doneren voor een goed doel, altijd beter dan weggooien.
11. Repareren, kan vaak gratis in Repair Cafés. Daar repareren ze bijvoorbeeld elektrische apparaten, kleding, meubels, serviesgoed, gebruiksvoorwerpen, fietsen en speelgoed. Het Repair Café is gratis, een donatie wordt op prijs gesteld. Veel producten (ook auto’s) kunnen gerepareerd worden met revisie onderdelen, dat is ook nog goedkoper dan met nieuwe onderdelen.
12. Hergebruiken. Je hoeft bijvoorbeeld geen plastic zakjes te kopen want alles zit in plastic zakjes die voortdurend vrijkomen. En afgedankte keukenkastjes zijn nog goed te gebruiken op zolder of in de schuur.

Minder goed, maar nog altijd beter dan weggooien

13. Upcyclen: een oud product wordt omgevormd naar een nieuw hoogwaardiger product. Dit gebeurt bijvoorbeeld industrieel voor koper, of bij refurbishing van smartphones met een beter scherm of betere batterij.
14. Recyclen. Na afvalscheiding worden de grondstoffen opnieuw gebruikt, maar dit kost vaak veel energie. Urban mining in plaats van verwoestende mijnbouw.
15. Downcyclen. Grondstoffen hergebruiken in een product van lagere kwaliteit, bijvoorbeeld van hoogwaardig papier via gerecycled schrijfpapier naar gerecycled wc-papier, dat in de wc verdwijnt.
16. Verbranden en er energie uit winnen, als er echt niks meer van te maken valt.

Bedreigingen voor onze planeet

Het bericht Wat is het beste dat je voor de planeet kunt doen? verscheen eerst op Klimaatverandering.

Energieverspilling is wanneer energie wordt geproduceerd maar niet of inefficiënt gebruikt wordt. We kennen allemaal het voorbeeld van het licht laten branden in een kamer waar niemand is. Of de verwarming ’s nachts aan laten staan.

Hoeveel energie er verspild wordt is niet helemaal duidelijk omdat dat niet gemeten wordt. Volgens Gideon kunnen kantooreigenaren voor 1 miljoen huishoudens energie besparen. Per 1 januari 2023 moesten 65.000 kantoren minimaal een Energielabel C hebben. Voldoet een gebouw niet aan die eis, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor worden gebruikt! In de praktijk heeft maar de helft van de kantoren het vereiste energielabel C of beter.

Daarnaast zijn eigenaren en gebruikers van panden, die meer dan 50.000 kWh elektriciteit verbruiken en/of meer dan 25.000 m³ aardgas, verplicht alle energiebesparende maatregelen uit te voeren die ze in 5 jaar kunnen terugverdienen. Slechts 8% voldeed aan de energiebespaarplicht.

De meest voorkomende vorm van energieverspilling zijn apparaten en toestellen die op standby blijven staan, zelfs als ze niet worden gebruikt. Standby staan kost elektriciteit omdat een deel van het apparaat actief moet blijven om zichzelf te kunnen inschakelen. Als dat niet nodig is, dan kan het apparaat beter uit staan. En sommige apparaten verbruiken zelfs nog stroom in de uit-stand, dus een uit-schakelaar op de stroomtoevoer is aan te raden.

Dan hier nog een paar quick wins voor het MKB, van ventilatie uit- of zachter zetten tot LED verlichting.

Voedselverspilling is energieverspilling

Voedselverspilling is een vorm van energieverspilling. Een derde van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen komt voort uit voedselsystemen en een derde van al het voedsel wordt verspild. In Nederland wordt ruim 33 kilo vast voedsel en 64 liter drinken per persoon per jaar weggegooid. Voedselverspilling is in Europa verantwoordelijk voor 6% van de totale uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteiten. Als we de voedselverspilling in Nederland halveren, staat dat gelijk aan een jaar lang eten voor 2,7 miljoen mensen. Daarnaast kunnen we 138 euro per persoon per jaar besparen door thuis geen voedsel te verspillen.

Thuis energie besparen

Het bericht Energieverspilling aanpakken verscheen eerst op Klimaatverandering.

Smeltend ijs in het noordpoolgebied veroorzaakt bosbranden in het westen van Amerika. Dat zit zo: ijs weerkaatst het zonlicht, dus hoe minder ijs, hoe meer de oceaan opwarmt. Een warmere oceaan verwarmt de lucht erboven en verandert daarmee de weerspatronen. Die kracht is zo sterk, dat de straalstroom (een zeer sterke windstroom op grote hoogte) over Noord-Amerika verplaatst wordt. Dat leidt tot heet, droog weer in de herfst boven het westen van Amerika. De droogte en de hitte leiden vervolgens tot grote bosbranden in het westen van de VS, zoals we de laatste jaren steeds weer zien. Wetenschappers denken dat dat nog veel erger wordt, naarmate er meer poolijs smelt.

Smeltend ijs veroorzaakt ook een snel stijgende zeespiegel aan de kust van Texas. Daardoor worden miljoenen mensen bedreigd door overstromingen. De zeespiegel stijgt niet overal even veel, dat komt voor een deel door de oceaanstromingen en de kustvorm. De ijsplaat van West-Antarctica is reusachtig en als die volledig smelt dan stijgt de zeespiegel met drie meter. Smeltend ijs verandert de oceaanstromingen door de sterke instroming van zoet water. Eén van de veranderingen is dat de oceaanstroming van Antarctica naar Texas sterker wordt.

Het smeltende ijs veroorzaakt ook dode walvissen. Smeltend ijs van Groenland beïnvloedt de oceaanstromingen in het noorden van de Atlantische Oceaan. Daardoor is de watertemperatuur in de Golf van Maine, in het noordoosten van de VS, met 4 tot 7 graden gestegen. Plankton kan in warmer water niet overleven en dus zwemmen de walvissen verder naar het noorden, op zoek naar plankton. En daar worden ze gedood door botsingen met schepen of door visnetten.

Smeltend ijs ook van gletsjers

In Nepal veroorzaakt smeltend ijs van gletsjers overstromingen. Aan de voet van de smeltende gletsjers ontstaan vaak grote meren met smeltwater, die door een dam van de terugtrekkende eindmorene worden opgestuwd. Als die dam breekt, stort het water in het dal en spoelt hele dorpen weg. Meer dan 15 miljoen mensen worden wereldwijd bedreigd door overstroming vanuit gletsjermeren.

Deze vier voorbeelden van wat smeltend ijs veroorzaakt zijn samengevat in deze fraaie animatie met kwis.

Over Klimaatverandering

Het bericht Smeltend ijs veroorzaakt bosbranden verscheen eerst op Klimaatverandering.

“Hebzucht duwt het Amazoneregenwoud naar de rand van de afgrond. Wij leven in een economisch systeem waarin alles van de natuur kan worden geprivatiseerd of gekocht. De ongeremde uitbuiting van de natuurlijke hulpbronnen genereert geen welvaart, maar breekt de planeet af en verarmt hem. Het is tijd om te vechten voor het welzijn van de mensheid en voor een nieuw verhaal. Een verhaal waarin de inheemse bevolking leidt – omdat wij de weg weten.”

“Wij, de inheemse volkeren, vormen 5% van de wereldbevolking, maar beschermen 80% van de biodiversiteit van de wereld.”

Dit zei Sonia Guajajara, een strijder van het Guajajara volk van het Braziliaanse Amazone gebied, en de allereerste Minister van Inheemse Bevolking van Brazilië.

Vandaag komen inheemse leiders van de hele wereld bijeen bij de Verenigde Naties om een urgente boodschap af te geven: Red het Amazoneregenwoud en houd je aan nul ontbossing. We hebben jouw hulp nodig om dit luid en duidelijk te maken.

Het Amazoneregenwoud is het grootste regenwoud op Aarde. Het heeft een oppervlakte van 6,7 miljoen km² en is verspreid over negen landen in Zuid-Amerika: Brazilië (60%), Peru (13%), Colombia (9%), Venezuela (5%), Bolivia (5%), Guyana (3%), Suriname (2%), Ecuador (1,5%) en Frans-Guyana (1,5%). In het regenwoud leven ongeveer 100 miljoen insectensoorten, honderdduizenden plantensoorten, en bijna 2.000 soorten vogels en zoogdieren. De biodiversiteit van plantensoorten is de hoogste ter wereld.

Meer dan de helft van al het overgebleven regenwoud op aarde ligt in het Amazonegebied. Meer dan 20% van het Amazoneregenwoud is reeds ontbost, wat de klimaatverandering aanzienlijk versnelt. De rook van de aangestoken bosbranden voor ontginning zorgt voor meer CO₂-uitstoot, houdt de neerslag tegen en verergert de droogte.

Als wij tropisch hardhout kopen, dan komt dat uit het tropische regenwoud. Het regenwoud is van ons allemaal en het is de groene long van planeet Aarde. Als wij het regenwoud redden, redden wij onszelf!

Toespraak van Sonia Guajajara

Het bericht Amazoneregenwoud bescherming verscheen eerst op Klimaatverandering.

Mijn ervaring als webmaster is dat ik de belasting van een Apache VPS met 50% omlaag krijg met website optimalisatie en webserver performance verbetering aan de client kant. Daar moet je wel wat voor doen, maar enerzijds is het goed voor SEO (zoekmachine optimalisatie) en UX (User eXperience) en anderzijds bespaar je heel veel kosten. Websites op een VPS zijn vaak goed geoptimaliseerd want daarvoor neem je immers een VPS. Maar op shared hosting is nog een wereld te winnen.

Hoeveel energie kan je besparen?

Volgens Google zijn er zo’n 20 miljard websites, die allemaal op een server moeten staan. De grote websites zijn meestal goed beveiligd en geoptimaliseerd en staan op een dedicated server of op een VPS (Virtual Private Server). Maar de wat kleinere websites staan vaak met een paar honderd tegelijk op een shared server en zijn doorgaans niet geoptimaliseerd.

Stel dat er 18 miljard websites met 600 tegelijk op een shared Apache server staan, dan praat je wereldwijd over 30 miljoen servers. Als je inderdaad 50% kunt besparen op server capaciteit, dan heb je dus 15 miljoen webhosting servers niet meer nodig. Uitgaande van een energieverbruik van 300 Watt per webserver, gaat het om een vermogen van 4500 MW. Dat is het equivalent van 7 middelgrote energiecentrales. Wereldwijd besparen we dan jaarlijks circa 40 miljard kWh. Voor Nederland zou dat met zo’n 100 miljoen websites op een jaarlijkse besparing van circa 200 miljoen kWh komen.

Daar komt de besparing aan serverruimte (kantoorruimte) en netwerk capaciteit nog bij.

Dit betreft alleen Apache servers voor webhosting, dus niet de mega serverparken van zoekmachines en sociale media. Het is ook niet van toepassing op LiteSpeed servers, maar daarvan zijn er niet zo veel. En het gaat bij de besparing om een orde van grootte, niet om een exact getal.

Het idee is helder, wie gaat er wat mee doen?

Energieverbruik thuis halveren?

Het bericht Energie besparen op webhosting servers verscheen eerst op Klimaatverandering.

Nieuwsuur stelde diezelfde vraag aan alle 24 Nederlandse klimaatwetenschappers, die meeschreven aan het IPCC klimaatrapport. 16 gaven antwoord en ze denken allemaal dat de opwarming meer dan 2 graden wordt.

Dat is in schril contrast met het klimaatakkoord van Parijs in 2015, waarin werd afgesproken de opwarming te beperken tot 1,5 à 2 graden. Dat is op zich al een vaag doel omdat het niet scherp geformuleerd is: we zullen ons best doen om het tot 1,5 graden te beperken, en anders wordt het maar 2 graden. Dan weet ik al wat er met dat doel van 1,5 graden gebeurt …

Intussen stijgen de CO₂-emissies, gaat het steenkoolgebruik naar nieuwe records en worden nieuwe olie- en gasvelden aangeboord. De Nederlandse regering heeft toestemming gegeven voor nieuwe gasboringen in de Noordzee. Duitsland wil zelfs een gesloten bruinkoolcentrale in Brandenburg heropenen. Door de oorlog in Oekraïne en de wereldwijde energiecrisis nemen de regeringen de verkeerde beslissingen. Bijna iedere maand is er wel een nieuw temperatuur- of klimaatrecord. En dan groeit de wereldbevolking ook nog van nu 8 miljard naar minstens 10 miljard mensen. En die willen ook allemaal welvaart met auto’s, vliegreizen en airco’s.

Crisis op crisis

De oorlog in Oekraïne is de eerste oorlog sinds de Tweede Wereldoorlog die een wereldwijde impact heeft. De energieprijzen stijgen wereldwijd, er is een tekort aan aardgas in Europa, en in Afrika verhongeren door het graantekort meer mensen dan er in Oekraïne sneuvelen. Intussen geven de rijke landen twee keer zo veel geld uit aan wapens. Met dat geld zouden we ook andere problemen in de wereld kunnen oplossen. En als Poetin echt in het nauw komt, dan komt de Derde Wereldoorlog in zicht.

Er zijn zeven crisissen die bijna allemaal wereldwijd zijn en elkaar versterken

1. De oorlog in Oekraïne met wereldwijde gevolgen,
2. De energiecrisis met stijgende energieprijzen en een stijgende vraag naar fossiele brandstoffen,
3. De vluchtelingencrisis met onder andere 4 miljoen Oekraïners in Polen en 4 miljoen Syriërs in Turkije,
4. De corona-epidemie met minstens 10 miljoen doden en het einde is nog niet in zicht,
5. Een woningtekort,
6. Een stikstofcrisis in vele EU-landen, maar ook daarbuiten van Guatemala tot China,
7. Last but not least een klimaatcrisis.

Als wij onze levensstijl en onze verspilling niet aanpassen, wordt het erg warm op deze planeet.

Kevin Anderson, klimaatwetenschapper, zegt het zo: Onze leiders zijn dom, of ze liegen.

Links over opwarming Aarde

Enquete door wetenschapsblad Nature

Artikel door Nieuwsuur

Klimaatrapport van Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), augustus 2021, geaccordeerd door 195 landen

Klimaatverandering

Het bericht Opwarming gaat naar meer dan 3 graden verscheen eerst op Klimaatverandering.

John Lennon: Imagine, uit 1971.

John Lennon was hippie, musicus en bij The Beatles al vredesactivist. President Nixon vatte dit lied terecht op als een lied tegen de Vietnamoorlog en weigerde Lennon een verblijfsvergunning voor New York te geven. John Lennon werd in 1980 vermoord, slechts 40 jaar oud.

Geen landen, geen oorlog

In deze wereld van oorlogen is dit lied actueler dan ooit. Voor Europa dreigt het einde van een bijna tachtigjarige vrede. Lennon zei dat het niet moeilijk is om je een wereld zonder landen voor te stellen, maar wij zijn uitgerust met het ego van een roofdier dat territorium en bezit vergaart. Het is wèl moeilijk voor te stellen. Een derde wereldoorlog is slechts één van de bedreigingen van de mensheid.

Vertaling van Imagine

Stel je voor dat er geen hemel is
Het is makkelijk als je het probeert
Geen hel onder ons
Boven ons alleen lucht
Stel je voor dat alle mensen voor vandaag leven …

Stel je voor dat er geen landen zijn
Dat is niet moeilijk
Niets om voor te doden of sterven
En ook geen religie
Stel je voor dat alle mensen in vrede leven …

Stel je voor: geen bezittingen
Ik vraag me af of je dat kunt
Geen reden voor hebzucht of honger
Een broederschap van mensen
Stel je voor dat alle mensen de wereld delen …

Je kunt zeggen dat ik een dromer ben
Maar ik ben niet de enige
Ik hoop dat je je ooit bij ons aansluit
En de wereld zal als één geheel leven

Het bericht Geen landen, geen oorlog, zong John Lennon verscheen eerst op Klimaatverandering.

Wij keuren oorlog en kernwapens af

Wij roepen al onze medemensen op om zich bij ons aan te sluiten en onze planeet, ons huis, te beschermen tegen hen die haar dreigen te vernietigen.

De invasie in Oekraïne heeft een humanitaire ramp veroorzaakt voor de bevolking. De hele wereld staat nu voor de grootst denkbare bedreiging: een grootschalige kernoorlog die onze beschaving kan vernietigen en wereldwijd zware ecologische schade kan aanrichten.

We roepen op tot een onmiddellijke wapenstilstand en de terugtrekking van alle Russische strijdkrachten uit Oekraïne en vragen al het mogelijke te doen om een dialoog te starten en dat rampscenario te voorkomen.

We roepen Rusland en de NAVO op om het gebruik van kernwapens expliciet af te zweren in dit conflict, en we roepen alle landen op om het Verdrag inzake het verbod op kernwapens te steunen en daarmee te garanderen dat we nooit meer een soortgelijke kerndreiging ervaren.

Dit is hét moment om kernwapens te verbieden en te elimineren. Alleen zo kunnen we garanderen dat de bewoners van onze planeet beschermd worden tegen deze existentiële dreiging.

We moeten kiezen: het einde voor kernwapens, óf het einde voor ons

We keuren bestuur middels dwang en bedreiging af, en we pleiten voor dialoog, co-existentie en gerechtigheid.

Een wereld zonder kernwapens is mogelijk én nodig. We zullen er samen aan bouwen. Het is hoog tijd dat we vrede een kans geven.

De ondertekenaars en het jaar waarin ze de Nobelprijs voor de Vrede hebben ontvangen

Zijne Heiligheid de Dalai Lama (1989)
Internationale Medici ter Voorkoming van Kernoorlog (1985)
Internationale Campagne tot Afschaffing van Kernwapens (2017)
Juan Manuel Santos (2016)
Kailash Satyarthi (2014)
Leymah Gbowee (2011)
Tawakkul Karman (2011)
Muhammad Yunus (2006)
David Trimble (1998)
Jody Williams (1997)
Jose Ramos-Horta (1996)
Pugwash Conference on Science and World Affairs (1995)
Óscar Arias Sánchez (1987)
Lech Walesa (1983)
American Friends Service Committee (1947)
Internationaal Bureau voor de Vrede (1910)

Grootste bedreigingen voor de Aarde volgens Stephen Hawking

Het bericht Open brief van Nobelprijswinnaars en burgers tegen oorlog en kernwapens verscheen eerst op Klimaatverandering.

Het doel is om onafhankelijk te worden van energieleveranciers en liefst ook nog geld te besparen. Het zijn onzekere tijden en in ieder geval heb je dan bij calamiteiten je eigen energie en verwarming. Van gas los en misschien ook los van het elektriciteitsnet.

Zonnepanelen

18 zonnepanelen leveren 4700 kWh per jaar, uitgaande van een ligging op het zuiden in een hoek van 30-40 graden. Een standaard zonnepaneel is 165 x 99 cm, ze moeten 20 cm van de rand af liggen, dus je hebt minstens 32 m² vrije dakruimte nodig. Die panelen kosten inclusief omvormer en installatie € 6400 na btw teruggave.

Van gas los met zonneboilers en elektrische CV-ketel

Twee compacte zonneboilers verwarmen 320 liter water en kosten € 5600. De twee zonneboilers beslaan een oppervlakte van 7 m² op het dak. Het warme water kan gebruikt worden voor tapwater en voor een elektrische CV-ketel (vanaf € 1000). Het tapwater kan met een extra boiler worden naverwarmd. Het voordeel van een elektrische CV-ketel is dat je zonder aardgas gebruik kunt blijven maken van een bestaande CV met radiatoren. Als je de stroom moet betalen, kost dat 2-3 keer zo veel als met aardgas. Maar als je voldoende zonnestroom hebt wordt het interessant. Een zonneboiler is efficiënter voor water opwarming dan een boiler of elektrische CV-ketel en kan de elektrische CV-ketel ondersteunen.

Een aanvulling op de CV kan komen van infraroodpanelen, die in een zithoek, werkplek of badkamer een aangename stralingswarmte verspreiden, zonder de hele ruimte te moeten opstoken. Er bestaan ook infraroodspiegels voor de badkamer. De verwarming ondersteunen kan ook met vloerverwarming, maar dat is een hele klus.

De thuisaccu

In Amerika zijn thuisaccu’s in afgelegen gebieden heel normaal om zo stroomuitval op te vangen. Een thuisaccu kan rendabel zijn omdat afname van elektriciteit zo’n 23 cent/kWh kost, terwijl de elektriciteitsproducent volgens de salderingsregeling slechts 3 tot 12 cent/kWh betaalt bij meer levering dan afname. Daarnaast wordt de salderingsregeling vanaf 2023 afgebouwd.

Een thuisaccu is ideaal om het stroomverbruik ’s avonds en ’s nachts af te dekken met overdag opgewekte zonnestroom. Maar het gaat niet lukken om het overschot van de zomer voor de winter op te slaan. Daarvoor zou je een stuk of honderd thuisaccu’s moeten hebben. Een thuisaccu voor 10 kWh kost ca. € 8000, waarbij de prijzen dalen. Als je de thuisaccu samen met de zonnepanelen aanschaft, kan je een thuisaccu met geïntegreerde omvormer nemen. Anders heb je 2 omvormers nodig omdat de thuisaccu gelijkstroom opslaat en je wisselstroom afneemt.

Op een gemiddelde zomerdag in juni kunnen 18 panelen 21 kWh opwekken. Op een sombere decemberdag wek je misschien maar 2 kWh op, waardoor je de accu op zo’n dag dus nauwelijks benut. De thuisaccu is voor de winter niet de oplossing om onafhankelijk van het stroomnet te worden, zelfs niet met meer dan 18 zonnepanelen. Met name voor echt koude winterdagen, als het de hele dag vriest, heb je extra stroom nodig. Hoeveel? Dat hangt af van vele factoren zoals grootte van het huis, isolatie, op welke temperatuur je stookt, gezinsgrootte en hoe zuinig je bent met energie.

Conclusie: Van gas los!

Van gas los met zonnepanelen, zonneboilers, een elektrische CV-ketel en een thuisaccu is goed mogelijk. Het kost wat, maar dat verdien je terug. De terugverdientijd hangt af van de grootte van het huis, de isolatie, op welke temperatuur je stookt, de gezinsgrootte, de ontwikkeling van gas- en stroomprijzen, en hoe zuinig je bent met energie.

Maar los van het elektriciteitsnet is met deze insteek ondanks de klimaatverandering (nog) niet aan te raden. Het is nu al 2 jaar niet onder de -5 °C geweest, maar de laagste temperatuur van de afgelopen 30 jaar was -23 °C in 2012. Dan moet je wel heel veel zonnepanelen hebben om daar tegenop te stoken.

Natuurlijk zijn er andere oplossingen zoals een warmtepomp, meer isolatie en vloerverwarming, maar dat zijn forse ingrepen. Meer informatie staat bij Milieucentraal.

Energie besparen

Het bericht Van gas los verscheen eerst op Klimaatverandering.